Premian unha app viguesa que detecta o deterioro cognitivo

Dous enxeñeiros da Universidade de Vigo, Manuel Fernández e Luis Anido, recibiron onte un premio na “Noite Galega dás Telecomunicacións e dá Sociedade dá Infomación” polo proxecto The Mind Guardian, unha aplicación que permite a detección temperá de signos de deterioro cognitivo antes de que aparezan síntomas de enfermidades como o Alzheimer.

A gala, que cumpría a súa 29 edición, celebrouse no Gran Hotel da Toxa. É o encontro anual do Colexio Oficial e a Asociación de Enxeñeiros de Telecomunicación de Galicia, no que se entregan tres premios, o enxeñeiro do ano, o socio de honra e o Amtega ao mellor proxecto TIC con beneficios sociais. Este último é o que concederon á aplicación viguesa, que se desenvolveu mediante unha colaboración entre AtlanTTic (centro de investigación en Tecnoloxías de Telecomunicación da UVigo) e Samsung España.

Trátase dunha aplicación completamente gratuíta, que se pode descargar desde a tenda de aplicacións de Google e que está dispoñible para tablet porque son videoxogos e necesitaban un tamaño maior. É gratis para poder chegar a máis xente e era unha aposta que encaixaba na filosofía de Samsung de desenvolver tamén tecnoloxía con propósito social. Ata a data xa o descargaron 50.000 persoas, con reseñas moi positivas e unha puntuación por riba de 4,5 sobre 5. A súa interface sinxela e os seus resultados, que demostraron un alto grao de precisión no 97% dos casos, teñen un impacto positivo en zonas cunha poboación avellentada e dispersa, como Galicia. A súa tecnoloxía mellorou a calidade de vida e diminuíu os efectos das demencias ata nun 40% entre as persoas maiores de 55 anos.

O catedrático Luis Anido afirmou que reciben este premio con moito orgullo porque o deciden os colegas de profesión e porque é un recoñecemento ao traballo de investigación que se realiza en AtlanTTic.

The Mind Guardian é unha aplicación que encapsula tres videoxogos que serven para avaliar tres tipos de memoria, a memoria episódica, a semántica e a procedemental, en persoas maiores de 55 anos. É o que se chama unha gamificación (o uso do xogo para lograr outros obxectivos).

Cada videoxogo baséase nun test que se usa na práctica sociosanitaria e que se realiza de forma amena nuns 45 minutos. Finalmente, sae un resultado que pode ser unha potencial existencia de deterioración cognitiva ou non. Se é positivo recomendan repetir a proba aos 6 meses e se se mantén leste mesmo resultado, a persoa interesada debería pedir cita co seu médico.

Anido subliña que “isto non é unha proba médica, é unha proba de cribado”. A app xera un informe cun resultado que ten unha base científica, pero é o médico o que realiza o diagnóstico.

O investigador de AtlanTTic lembra que unha demencia empeza 10 ou 15 anos antes de que aparezan os primeiros síntomas visibles. Unha ferramenta de cribado como a que crearon permite detectar esta situación en fase moi temperá.

Doutra banda, hai cousas que se poden facer se se detecta esa situación de deterioración cognitiva, como exercicio físico, alimentacion equilibrada, manter relacións sociais activas. A propia app dá un informe aconsellando as medidas que están nas nosas mans e que podemos adoptar para retardar o avance do deterioro cognitivo.

No proxecto tamén colaboraron profesores da Facultade de Psicoloxía da USC, investigadores do Instituto Galicia Sur, asociacións e centros de día como Afaga, unha participación que consideran clave.

Proxectos de futuro

Preguntado polo futuro, Luis Anido explicou que seguen traballando en melloras para The Mind Guardian para chegar a máis xente como a posibilidade de usalo noutros dispositivos e tamén para estendelo a outros idiomas. Actualmente, está só en castelán porque os xogos baséanse en probas clínicas validadas para España.

Á marxe disto, teñen outros proxectos relacionados con enfermidades neurodexenerativas para identificar signos de deterioro cognitivo e mesmo de depresión a través da axentes conversacionales intelixentes, como Alexa ou Siri.

O grupo tamén traballa nun proxecto que persegue identificar ideas de suicidio en adolescentes para tratar de revertelas, un problema de alto impacto social.

Destacan o papel dos telecos nos servizos básicos

O decano do Colexio e presidente da Asociación de Enxeñeiros de Telecomunicación de Galicia, Julio Sánchez Agrelo, iniciou a gala aludindo ao lema deste ano, as infraestruturas críticas, “un termo que ás veces pode soar afastado, pero que está moi presente na nosa vida diaria: falamos das redes que nos conectan, os sistemas que garanten a subministración enerxética, o transporte, os servizos de emerxencia ou a sanidade dixital. Sen estas infraestruturas, o mundo detense. E sen enxeñeiros de telecomunicación, estas infraestruturas non se deseñan, non se manteñen, non se protexen. O noso traballo está na orixe da transformación dixital, a intelixencia artificial e a innovación. Por iso dicimos que xestionamos infraestruturas críticas. Porque somos unha profesión esencial, aínda que moitas veces silenciosa”.

Tamén agradeceu o apoio da Xunta ao sector, e dixo que Galicia leva anos sendo un referente en dixitalización, conectividade e innovación.

O acto, que estivo presentado polo actor e monologuista Carlos Blanco, rematou coa intervención da conselleira de Economía e Industria da Xunta de Galicia, María Jesús Lorenzana.