Podemos non pode e Sumar non suma

Nunha soa xornada electoral en Castela e León Ciudadanos emitiu o último estertor lonxe da súa Cataluña natal. Ao tempo, Podemos e Sumar perderon as cadeiras do descontento en beneficio do Vox antisistema. No 15-M-026 castelán as murallas do bipartidismo volveron manifestarse, por ser útiles, inexpugnables. A democracia participativa soñada naquel mítico 15-M-011 (de marzo a maio, amor, cambiei o saio) botouse a durmir a vella sesta dos experimentos multiplicados por cero. Durante ese domingo televisado o país sorprendeuse de que en Salamanca aínda mantivesen acendida unha vela de paixón ao retrato de Alvert Rivera. Esta vez apagouse irremediablemente porque as zancadas da realidade non perdoan á hora de ir de enterro ou mandar ao museo dos recordos os partidos de laboratorio oportunista. C’s xa ten a súa vitrina fixa onda as de Operación Roca, UPyD, CDS, UCD, AP e un milleiro máis dos repartidos pola xeografía hispana. Tamén, no pasado domingo ás portas da pinacoteca da historia sentáronse Podemos e Sumar ao quedar sen representación na cámara castelá.

O morado Podemos entrou nos pagos do patetismo. Ver e escoitar a Ione Belarra culpar ao PSOE da súa decadencia xeral sitúa ao partido da renovación no armario da naftalina. A furia do descontento en 2015 sentounos con sesenta e nove parlamentarios no Congreso, así oficializaron a quebra do imperfecto bipartidismo, contra o que se levantaron. Con todo, unha vez conseguido o bocadillo do poder, o líder sacro, Pablo Iglesias Turrión, non tivo inconveniente en acomodarse na vicepresidencia do executivo, situar a algúns dos seus peóns no taboleiro do xogo oficial e laminar ás principais persoas fundadoras do seu movemento. O pragmatismo apoderouse da aparente ideoloxía. Ao chegar á cúpula do tobogán non lles quedou outra alternativa que deslizarse ata a ínfima representación actual, emparedados entre a impotencia e o medo á desaparición. Nada diferente ao visto e vivido noutros experimentos onde o relato acaba sendo máis importante que a forza ideolóxica.

Con todo o fracaso de Podemos non só foi outro vulgar experimento fundamentado en estratexias falsas ou interesadas, senón que tamén rompeu o espello das esperanzas de toda unha xeración moza. Ou moito máis. A idea de converter a indignación da década de 2010 en cambio político quedouse en liortas pola posesión das anellas cadeiras de brazos dos seus antepasados. Viñeron para falsificar as ideoloxías de esquerda, amorteceron o pragmatismo da socialdemocracia e estafaron os sentimentos da indignación ata o extremo de empuxar aos indignados aos brazos da extrema dereita. Si, certamente Vox aliméntase hoxe daquel mesmo malestar escenificado nas prazas o 15 de maio de 2011. A indignación política non ten cor propia, igual vota ao ideólogo da cátedra como ao clérigo do púlpito. Velaí o resultado da abominación do bipartidismo utilitario.

Nesa mesma encrucillada, tropezando sempre na mesma pedra, vemos como Sumar deixou de sumar ao descoñecer a táboa política de multiplicar. Ese simulacro de partido preséntanos o balance dos seus fracasos con unha eterna pelexa no cuadrilátero dos personalismos. A súa existencia xa deixou de ter sentido para as próximas eleccións xerais. De novo IU deberá volver inventarse para que a esquerda á esquerda da socialdemocracia sirva de refuxio a quen mantén vivos os seus sentimentos ideolóxicos. Polo tanto o PSOE postelectoral do 2027 non terá outros apoios parlamentarios que o dos comunistas perseverantes e o dos nacionalistas pragmáticos.