Premios da Crítica recoñece ao Celta e a Fonseca Moretón

Os Premios da Crítica, os máis antigos de cantos se entregan en Galicia para salientar o labor a prol da cultura galega en distintos ámbitos, chegaron onte á súa 49ª edición en plena vixencia, con mensaxes en defensa da identidade propia de Galicia e da necesidade de mudar o mundo en tempos de incertidume, e xuntando na súa gala anual a máis de 300 personas no auditorio da sede de Afundación.

Vencellados dende a súa creación a Vigo, e impulsados nos seus inicios polo Círculo Ourensán Vigués nos albores da democracia, varios foron os galardoados onte naturais desta cidade, como o Real Club Celta, a deseñadora e escenógrafa Laura Iturralde, a artista Mar Caldas e distintos traballos nos que participa a UVigo, que recibiron algunha das 10 estatuíñas de Sargadelos entregadas neste acto.

“É o momento de non cambiar as regras, senón de cambiar de xogo”, cita da xornalista e feminista viguesa Begoña Caamaño a quen este ano se adican as Letras Galegas, foi o lema escollido para esta cita, que estivo conducida por Roberto Pascual e Cláudia Morán, membros da Asociación Premios da Crítica e que abriu o presidente desta entidade, Manuel Bragado.

Este coñecido pedagogo, escritor e antigo editor fiou a súa intervención ao redor do Misal Auriense, o primeiro libro editado en Galicia en 1494, e da figura do editor Agustín de Paz, do século XVI, para reclamar a liberdade de expresión e de impresión nos tempos que corren, co retroceso do uso do galego e as ameazas da IA. Tamén avanzou que en 2027 realizarán distintas actividades en Vigo para conmemorar medio século de Premios da Crítica e desexou que “a estrela dos afectos sexa quen nos guíe”.

Os premios foron entregados logo dunha intensa mañá de deliberacións dos xurados.

En Creación Literaria, o galardón foi para a obra “Un xesto de tenrura”, de Gonzalo Hermo, un poemario que “fala de distancias, das físicas e emocionais”, en palabras do propio autor.

En Investigación e Ciencias e Tecnoloxía foi distinguido Antonio Salas Ellacuriaga, investigador da USC, por liderar un estudo internacional para mellorar a diagnose e tratamento da pneumonía.

En Investigacións en Ciencias Sociais e Humanidades foi premiado o traballo “Universo Cantigas 02: Amigo”, que contou coa participación das tres universidades galegas; mentres que en Iniciativas Culturais e Científicas a estatuíña recaíu nunha iniciativa da Asociación de Veciños Cabreiros, do concello de Xermade.

O xurado de Artes Plásticas distinguiu a traxectoria de Mar Caldas, pioneira da praxe artística feminista en Galicia. Tamén en Música se premiou o traballo de Abraham Cupeiro –premio que recolleu no seu nome o músico vigués Anxo Pintos–, mentres que Artes Escénicas foi para Laura Iturralde, ausente tamén no acto; Cine e Artes Visuais, para a produtora e profesora da UVigo Beli Martínez, e Cultura Dixital, para a equipo de comunicación do Real Club Celta.

Finalmente, o galardón de Cultura Gastronómica foi para un vello coñecido da asociación: o economista e fundador de Terras Gauda José María Fonseca Moretón.

A gala de onte, na que soou a música do dúo Abril, tivo tamén unha lembranza para tres membros dos Premios da Crítica falecidos este ano: Xesús Alonso Montero, Luís Suárez Marconi e Antón Pulido.

O acto contou tamén coa participación do director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo; o presidente do Parlamento galego, Miguel Santalices, e o alcalde de Vigo, Abel Caballero, quen alertou sobre os fascismos e lembrou que a “cultura non florece nas ditaduras”.

Tampouco faltou a presenza da presidenta do Consello da Cultura, a viguesa Dolores Vilavedra; o presidente da RAG, Henrique Monteagudo, e a reitora da UVigo, Carmen García Mateo, entre outros destacados persoeiros.