O Fiadeiro ofrece sus recogidas para un museo del folclore
La asociación cultural cuenta con mil grabaciones de audio y vídeo de coreografías y cantos tradicionales, que busca contextualizar
La asociación cultural O Fiadeiro cumplió durante la pandemia 25 años, recuperando y divulgando la música y el baile tradicional. La efeméride se celebrará el 12 de marzo en el teatro García Barbón. Bajo el título “25 anos fiando”, ofrecerán un espectáculo audiovisual.
La familia folclórica, que supera actualmente los 600 socios, surgió entre cuatro amigos que practicaban la danza regional “e viron que había outro xeito de bailar, diferenta a uniformidade estipulada dende a Sección Femenina”, apunta Miguel Ángel Pena, presidente de O Fiadeiro. Tomaron como referente al grupo coruñes Chascarraschás y recorrieron las aldeas haciendo recogidas en los años 80. Desde entonces acumulan más de mil fondos, entre audios y vídeos, la mayoría de testimonios que ya no existen, con el que proponen crear un Museo del Folklore. “É un patrimonio inmaterial, que hai que revalorizar, estamos traballando un proxecto coa universidade para a súa catalogación e contextualización e así poder poñelo á disposición do público”.
Pena afirma que no hay ánimo lucrativo, pero que sí quieren vigilar su difusión, “para evitar edulcoracións”. Así, proponen una sede física donde puedan ser consultados. “Presentámoslle a idea ao Concello que recibiu moi ben e tamén á ONCE, xa que a nosa idea era crear un museo de sensaciones a partir do sonido das recollidos e pasando polo tacto das diferentes teas dos traxes”. Aún sin tener el ofrecimiento de ningún local concreto, un espacio como el Verbum se adecuaría a sus necesidades. “Cando máis espazo teñamos, mellor pode ser a montaxe, nós temos o material”.
Tras años de trabajo de campo, le resulta difícil calcular cuánto repertorio tradicional se habrá perdido. “Amais do noso existen outros fondos de recollidas, a meirande parte en mans privadas, invitámolos a participar neste museo”. A partir de la postguerra, muchos bailes y cantos quedaron en el olvido, “daban vergoña porque se relacionaban coa pobreza, só quedaron para o ámbito familiar, as mulleres volveron ser as custodias da tradición”.
Los fondos sirven de documentación para los propios montajes de los grupos de O Fiadeiro. Al frente del vestuario está Bego Martínez: “Cada unha das pezas ten unha historia detrás, algunhas grandes descoñecidas como as leras do Condado ou os mandís da montaña de Lugo; nas recollidas lembro especialmente esas charlas coas mulleres do Courel e dos Ancares, onde aprendimos a colocar o mandil”. Son titulares de un ropero con cientos de trajes para abastecer los espectáculos, donde hay varios cambios de indumentaria. Además de piezas originales, cuentan con réplicas exactas, “porque os bailaríns van vestidos, non disfrazados”.
Pandereteiras y pandereteiros están separados, las primeras dirigidas por Tamara Costas y los segundos por Diego Cabaleiro. “O Fiadeiro é un referente para min, é unha grande asociación con grandes proxectos para dar visibilidade á cultura tradicional”, apunta Costas.
Para Cabaleiro, que comenzó como alumno en 2007, la que considera su familia, afirma que cada tema que toca “ten a súa beleza especial e supón un símbolo de identidade”.
Sergio Martínez, como director del grupo principal de baile, asegura que la asociación “é unha forma de vida, dende cativo estou vinculado con folclore e levo toda a vida implicado”. Afirma que cada coreografía “supoñen un orgullo e un sentimento”.
Desde su sede en O Calvario, O Fiadeiro aumentó en instalaciones, trasladándose a Condesa Bárcena. La escuela, con más de 300 alumnos, comienza con niños de 5 años, tanto en baile como en música (gaita, saxo, acordeón y teclados) y en canto (con pandereta), de los que hay niveles de infantil, juvenil y arroaces (adultos que no quieren actuar). Todos abastecen a la agrupación principal, con más de 50 integrantes, que ensaya en el pabellón del CEIP Lope de Vega. Además, cuenta con una charanga y una orquesta.
Se incorporaron la secciones de baile moderno, guitarra y capoeira angoleña. “Queremos chegar á xente nova, polo que fixemos unha obra de teatro en colaboración coa ESAD, pretendemos seguir avanzando, entre os nosos proxectos está dar clase aos asociados da ONCE”, indica Pena.
Recuperan una danza de Damas y Galáns en Lavadores
En colaboración con Irmandade de Festas de Santa Cristina de Lavadores, O Fiadeiro trabaja en la recuperación de una danza de Damas e Galáns que se bailaba en el antiguo ayuntamiento en vísperas de San Roque y el día de la fiesta en el pazo, un proceso muy avanzado. La reconstrucción tanto de la vestimenta como de la coreografía se realiza a partir de un grabado del cronista de Vigo, Taboada Leal y de su narración. Según el texto, “la danza es de origen religioso y está integrando por cuatro damas, ocho galanes y un guía que es el intérprete. Lo acompañan la gaita y el tamboril. Salen del templo del espaldas, mirando hacia el altar. Hay una mímica de los danzantes con reverencias y saludos; no es un baile de alegría, sino de repesto y serenidad”.
Contenido patrocinado
También te puede interesar