Opinión

Libros de peto

Para escribir este artigo cos menos erros posíbeis, a ver, necesitei dunha cinta métrica e dunha báscula ou pesa e como non, substantivizar ora adxectivos, ben adverbios. Teño diante de min La escuela linoleista de Pontevedra, algo máis que unha separata de ‘El Museo de Pontevedra’, tomo XXXIV, 1980, estupendo libro, como todos os seus, de Ramón Rodríguez Otero, un dos grandes estudosos da cultura galega. A caixa desta obra é de 6x21 centímetros, e as páxinas van numeradas do 301 ao 428, xa que esta secuencia corresponde ao tomo indicado. Para máis información tamén teñó á man Bonjour tristesse (154 px.), de Françoise Sagan, unha edición pocket da editora francesa Julliard. Libros de ‘bolsillo’ pois, pero a que realidade responden e representan? Polo tamaño (caixa), desde logo que non; polo prezo cecais, pero non sempre. E outra vez o labirinto do significante, do continente e do contido. É mala ou delicuescente a encadernación dos ben ou mal chamados ‘libros de bolsillo’?

Non, evidentemente non. Pódese ‘aplicar’ aquí o binomio calidade/prezo? Recordo ao proletariado suburbano asoballado polo fascismo español cunha novela de vaqueiros no peto traseiro do mono: logo no patalón de remaches, antes de se xeralizar o uso e o abuso do ‘vaqueiro’. Nos planaltos do Lucus da miña memoria recordo a algún pegureiro somerxido na imposíbel xeografía de Marcial Lafuente Estefanía.

Libros de elegantes tapas duras, con ‘sobrecuberta’, e caixa ‘exuberante’. É a loita desigual para agonizar fronte o monstruo dixital, cibernético. A ética e a inútil posibilidade da estética navegan sen norte. O astrolabio da maré xace esquecido nun habitáculo de popa. A cultura é un barco sen tripulación, á deriva. A mediocridade, mutatis mutandis, mal le por Internet. Máis dun millón de caracteres no mínimo razoábel dunha ‘pantalla’ para instalarmos tan só un día na vida de James Joyce, O capitalismo quere rendabilizar a miseria do progreso, as cárceres da alma, por dicilo co título dunha novela do esquecido autor húngaro Lajos Zilahy.

Moita ou pouca da cultura que un teña foi produto da lectura de moitísimos libros de peto, de ‘éticas’ mensuras, non obscenas, nin calafriantes. E cito, por exercicio da memoria ao devandito Joyce, Proust, Milton, Whitman, Borges, Milton, Rilke, Hemingway, Shakespeare, Éluard, Rimbaud, Kavafis, Kafka, Sartre, Quevedo, Aristóteles, Platón, Valle-Inclán, Heaney, Mallarmé, Machado, Manuel Antonio…

Son usuario de internet, estou discretamente ‘na rede’. Recoñezo o seu valiosísimo servizo, pero non me podo esquecer do que fun feito, da materia de onde veño.

Son tan epicúreo como hedonista (enténdase ben). Fago, creo, un ‘consumo’ razoábel do papel que podo adquirir nas tendas ad hoc. Uso estilográfica, pero tamén bolígrafo, e lápis, e outro xeito de ‘rotuladores’.

Hai setenta e cinco anos, contan, ‘Espasa-Calpe Argentina’, iniciou a súa andaina de textos de ‘peto’. Ortega y Gasset publicou alí La rebelión de las masas, capa coa que ilustra a reportaxe o xornal de máis tiraxe no Estado español. De peto, pero non tanto.

Non creo que a lectura no soporte tradicional teña, co formato que coñecemos, os anos contados, pero inténtase facer crer que o asunto non é máis que a ‘crónica dunha morte anunciada’. A burguesía ten un problema de espazo, non de tempo.

Esta reflexión podería extrapolarse a outros predios do vivir que os acólitos da barbarie capitalista ‘venden’ (entre a estulticia e a perversidade) como progreso, pero que no fondo só serve para perpetuar a escravitude, a alienación do individuo.

Te puede interesar